XRP Ledger, 23 Ekim’de etkinleşmesi beklenen yazılım düzeltmesi için gerekli validator oylarına ulaştı. Ancak ağın kredi sistemi hâlâ onay eşiğinin gerisinde.
XRP Ledger (XRPL), işlem güvenliğini ve varlık yönetimini etkileyen yazılım düzeltmelerini devreye almaya hazırlanıyor. 19 Ekim itibarıyla fixCleanup3_4_0 adlı güncelleme, ağın güvenilir validator listesindeki 35 doğrulayıcıdan 29’unun desteğini aldı. Gerekli oy sayısına ulaşan değişikliğin, iki haftalık onay sürecinin tamamlanmasının ardından 23 Ekim’de etkinleşmesi bekleniyor. Ancak bu gelişme, XRP Ledger üzerinde planlanan kredi sisteminin de kullanıma açılacağı anlamına gelmiyor.
XRPL Dashboard verilerine göre fixCleanup3_4_0 değişikliği, gerekli yüzde 80’lik validator desteğine 9 Ekim’de ulaştı. Ağ kuralları gereği bu desteğin 14 gün boyunca korunması gerekiyor. 19 Ekim tarihli görünümde onay sürecinin yaklaşık dokuz günü geride kalırken, güncellemenin 23 Ekim’de saat 09.34 UTC civarında gerekli süreyi tamamlaması öngörülüyor.
Bununla birlikte, belirtilen tarih kesin bir aktivasyon garantisi sunmuyor. XRP Ledger, değişiklik kararlarını belirli aralıklarla kontrol edilen özel defter kayıtları üzerinden uyguluyor. Ayrıca gerekli çoğunluğun bekleme süresi tamamlanmadan kaybedilmesi durumunda iki haftalık onay süreci yeniden başlayabiliyor. Güncellemenin yalnızca 29 validator tarafından desteklenmesi, mevcut aşamada ek bir oy desteği bulunmadığını gösteriyor.
Yeni yazılım paketi; token işlemleri, kasa muhasebesi, otomatik piyasa yapıcılar ve kredi süreçleriyle ilgili çeşitli hataları gidermeyi amaçlıyor. Ancak bu düzeltmelerin ana ağda uygulanması için ilgili değişikliğin etkinleşmesi gerekiyor.
Sunucu operatörlerinin de ağla uyumluluğu korumak için gerekli yazılım sürümünü kullanması önem taşıyor. XRPL geliştiricileri, 16 Eylül’de yayımlanan xrpld 3.4.0 sürümünü duyurarak operatörlere güncelleme çağrısında bulundu.
XRPL kredi sistemi için hâlâ 10 oy eksik
Yazılım düzeltmesi ilerleme kaydederken, XRP Ledger’ın merakla beklenen kredi altyapısı henüz gerekli validator desteğine ulaşamadı. XLS-66 olarak bilinen LendingProtocol değişikliği 19 oy alırken, kredilerde kullanılacak fonların tutulmasını sağlayan XLS-65 SingleAssetVault önerisi 21 destek oyunda kaldı.
Her iki değişikliğin de etkinleşebilmesi için 35 güvenilir validator arasından en az 29’unun desteğini alması ve bu çoğunluğu iki hafta boyunca koruması gerekiyor. Buna göre LendingProtocol için 10, SingleAssetVault için ise sekiz ek oy gerekli. Bu nedenle iki teklif gerekli desteğe hemen ulaşsa bile iki haftalık bekleme şartı nedeniyle 23 Ekim’deki hata düzeltmesiyle aynı anda devreye giremeyecek.
LendingProtocolV1_1 adlı ayrı bir değişiklik de 19 validator tarafından destekleniyor. Bu öneri, kredi kasalarının işleyişini ve faiz muhasebesini yeniden düzenlemeyi hedefliyor. Yeni sistemde kredi aracılarının, mevduat kabulü, yatırım ve geri ödeme aşamaları belirlenmiş kapalı dönemli kasalar kullanması öngörülüyor. Ayrıca faiz gelirlerinin, kredi başlangıcında planlanan toplam tutar üzerinden değil, borçluların fiilen yaptığı ödemeler üzerinden kaydedilmesi amaçlanıyor.
XRP Ledger kredi modeli nasıl çalışacak?
Önerilen sistemde kullanıcılar varlıklarını ortak bir kasaya yatıracak, kredi aracıları ise bu fonları belirli vadeli krediler için değerlendirecek. Borçlar, geri ödemeler ve ilgili işlemler blokzincir üzerinde kaydedilecek.
Sistemin önemli özelliklerinden biri, borçluların protokol üzerinden doğrudan teminat göstermesinin zorunlu olmaması. Bunun yerine kredi aracıları, blokzincir dışında gerçekleştirecekleri değerlendirmelerle başvuru sahiplerinin mali durumunu ve geri ödeme kapasitesini inceleyecek. Bu yaklaşım, kredi uygunluğu ve koşulları konusunda aracılara önemli sorumluluk yüklüyor.
Tasarıda ayrıca olası kayıpları azaltmayı amaçlayan ilk zarar sermayesi mekanizması bulunuyor. Kredi aracısı, borçlunun ödeme yapamaması durumunda kullanılmak üzere ayrı bir hesaba ek varlık koyabilecek. Ancak bu koruma, yatırılan tüm fonların geri alınacağını garanti etmiyor. XRPL belgelerine göre protokol şu anda otomatik zincir üstü teminat yönetimi veya tasfiye mekanizması sunmuyor.
Ripple, kredi altyapısına yönelik XLS-65 ve XLS-66 değişikliklerini daha önce validator desteğiyle desteklemişti. Haziran ayında Halborn tarafından gerçekleştirilen güvenlik incelemesinde de incelenen değişikliklerde kritik veya yüksek riskli bir bulgu bildirilmedi. Bununla birlikte, güvenlik incelemesi ağın onay sürecinin yerini tutmuyor.
Güncelleme hangi sorunları çözecek?
xrpld 3.4.0 sürüm notlarına göre paket, otomatik piyasa yapıcı işlemlerinde likidite sağlayıcı tokenlerinin hatalı biçimde yok edilmesini önleyen düzeltmeler içeriyor. Kasa yatırma ve çekme işlemlerindeki hesaplamalar da düzenlenerek varlık bakiyeleriyle yatırımcılara verilen payların tutarlı kalması hedefleniyor.
Kredi işlemlerinde yetkilendirme, dondurulmuş varlıklar, kimlik bilgileri ve ödeme adresleriyle ilgili kurallar da güncelleniyor. Ayrıca NFT teklifleri, emanet işlemleri ve izinli merkeziyetsiz borsalardaki bazı işlemler için düzeltmeler yapılıyor. İmza doğrulama alanında ise farklı imza rollerinin birbirine karıştırılmasını önlemeye yönelik değişiklikler bulunuyor.
Sonuç olarak XRP Ledger, hata düzeltmelerini devreye alma aşamasına yaklaşırken kredi altyapısının kullanıma açılması için gereken validator desteğini henüz sağlayamadı. Önümüzdeki günlerde güncellemenin onay sürecini tamamlayıp tamamlamayacağı ve kredi tekliflerinin gerekli çoğunluğa ulaşıp ulaşamayacağı takip edilecek.
