Solana’nın Alpenglow yükseltmesi devnet’e ulaştı. Yeni sistemle işlem kesinleşme süresinin 12,8 saniyeden 150 milisaniyeye indirilmesi hedefleniyor.
Solana ağının uzun süredir beklenen Alpenglow yükseltmesinde önemli bir aşama geride kaldı. Güncellemeye ait yeni konsensüs sistemi devnet üzerinde kullanıma açılırken, geliştiriciler Solana işlemlerinin yaklaşık 12,8 saniyeden yalnızca 150 milisaniyeye kadar düşmesi hedeflenen yeni yapıyı test etmeye başladı.
Solana Foundation’ın yükseltme sayfasına göre Alpenglow şu anda devnet ve testnet üzerinde aktif durumda. Ancak sistem henüz ana ağa taşınmış değil. Solana’nın çekirdek doğrulayıcı yazılımlarını geliştiren Anza, 25 Eylül’de devnet geçişinin tamamlandığını duyurdu. Testnet tarafındaki geçiş ise bir gün önce gerçekleşmişti.
Bu iki ağ, yükseltmenin farklı aşamalarında önemli rol oynuyor. Geliştiriciler devnet üzerinde gerçek değeri bulunmayan tokenlarla uygulamalarını test edebilirken, testnet doğrulayıcılar ve altyapı sağlayıcıları için daha kapsamlı denemelerin yapılmasına olanak tanıyor.
Dolayısıyla Alpenglow’un devnet’e ulaşması, uygulama ekiplerinin ana ağdaki kullanıcı fonlarını riske atmadan yeni konsensüs sistemini deneyebileceği anlamına geliyor. Solana ana ağı ise şimdilik TowerBFT kullanmaya devam ediyor. Bu nedenle 150 milisaniyelik süre, bugün kullanıcıların yaşadığı gerçek işlem kesinleşme süresi değil, Alpenglow için belirlenen hedef olarak öne çıkıyor.
Solana’da işlem kesinleşme süresi ciddi şekilde düşebilir
Alpenglow’un en önemli değişikliklerinden biri, doğrulayıcıların blokları nasıl kesinleştirdiğiyle ilgili.
Mevcut TowerBFT sisteminde doğrulayıcılar oylarını işlemler şeklinde bloklara dahil ediyor. Bir bloğun kesinleşmesi için yeterli sayıda oyun 32 slot boyunca birikmesi gerekiyor. Solana Foundation bu sürecin yaklaşık 12,8 saniye sürdüğünü belirtiyor.
Alpenglow’un ilk aşaması olan Votor ise farklı bir yöntem kullanıyor. Doğrulayıcılar oylarını doğrudan birbirlerine gönderiyor. Ağdaki payın en az yüzde 80’ini temsil eden doğrulayıcılar bir blok üzerinde anlaşırsa, blok tek oylama turunun ardından kesinleşebiliyor. İlk turda yeterli katılım sağlanamazsa ikinci bir tur devreye giriyor.
Buradaki “kesinleşme”, ağın bir işlem üzerinde geri döndürülemeyecek düzeyde anlaşmaya varması anlamına geliyor. Sürenin saniyelerden milisaniyelere indirilmesi, özellikle borsalar ve ödeme şirketleri açısından önemli olabilir. Örneğin bir borsa Solana yatırma işlemini ne zaman hesaba geçireceğine veya bir ödeme şirketi bir satışın ne zaman tamamlandığını kabul edeceğine karar verirken daha hızlı kesinleşmeden yararlanabilir.
Ancak son karar yine platformların kendi güvenlik ve operasyon politikalarına bağlı olacak.
Daha hızlı blok üretimi ile kesinleşme aynı şey değil
Solana’da son dönemde yapılan bir başka değişiklik de slot süresiyle ilgili. Ağ, eylül ayında hedef slot süresini 300 milisaniyeden 250 milisaniyeye indirdi. Ayrı bir yükseltmeyle bu sürenin 200 milisaniyeye çekilmesi planlanıyor.
Burada iki kavramı birbirinden ayırmak gerekiyor. Slot süresinin kısalması, ağın ne kadar sık yeni blok üretebildiğini etkiliyor. Alpenglow ise doğrulayıcıların bir bloğun kesinleştiği konusunda ne kadar hızlı anlaşabildiğini değiştiriyor.
Borsa ve veri sağlayıcıları için yeni dönem
Alpenglow yalnızca doğrulayıcıları değil, Solana verileriyle çalışan altyapı şirketlerini de yakından ilgilendiriyor.
Foundation’a göre normal işlemler gerçekleştiren uygulamaların Alpenglow’a geçiş için özel bir değişiklik yapmasına gerek olmayacak. İşlem yürütme sistemi, ücretler ve işlem gönderim biçimleri korunacak.
Ancak blok geçmişi oluşturan veri sağlayıcılarının bazı düzenlemeler yapması gerekecek. Aynı slot içerisinde birden fazla aday blok ortaya çıkabildiği için bu blokların ayrı tutulması ve yalnızca kesinleşen bloğun geçmişe eklenmesi gerekiyor. Aksi durumda blok gezginleri veya benzeri hizmetler hatalı işlem kayıtları oluşturabilir.
Bir diğer değişiklik ise doğrulayıcı oylarıyla ilgili. Alpenglow sonrasında bu oylar artık normal işlemler olarak blokların içinde yer almayacak. Bunun sonucunda kullanıcı işlemleri ile doğrulayıcı oylarını birlikte sayan sistemlerde görülen toplam işlem sayısı düşebilir.
Foundation ayrıca doğrulayıcı katılımını takip eden servislerin de veri kaynaklarını değiştirmesi gerektiğini belirtiyor. Daha önce oy işlemlerinden elde edilen bazı bilgiler, yeni sistemde bloklara eklenen sertifikalar üzerinden takip edilecek.
Geyser ve gRPC veri akışlarını kullanan operatörlerin de aynı slot içerisindeki farklı aday blokları birbirinden ayıran yeni kimlik yapılarını dikkate alması gerekecek.
Alpenglow ne zaman ana ağa gelecek?
Alpenglow’un ana ağa geçişi için henüz kesinleşmiş bir tarih bulunmuyor. Daha önceki yol haritasında Agave 4.3 sürümüyle birlikte ekim ayında ana ağ aktivasyonu hedeflenmişti. Ancak testnet ve devnet geçişlerinin tamamlanmış olması, ana ağ geçişinin belirli bir günde gerçekleşeceği anlamına gelmiyor.
Anza’nın yazılım takviminde 28 Eylül itibarıyla ana ağ özelliklerinin yeniden etkinleştirilebilmesine yönelik geçici bir tarih bulunuyor. Ancak bu tarih doğrudan Alpenglow aktivasyon günü olarak belirtilmiyor. Solana Foundation’ın güncel durum sayfasında da yükseltmenin ana ağda henüz aktif olmadığı görülüyor.
Alpenglow’un Votor aşaması mevcut konsensüs ve kesinleşme mekanizmasını değiştirmeye odaklanıyor. Daha sonraki Rotor aşamasında ise blokların ağ genelinde dağıtılması için kullanılan yapının değiştirilmesi planlanıyor.
Şimdilik 150 milisaniyelik hedef, testler ve simülasyonlardan elde edilen bir sonuç olarak öne çıkıyor. Alpenglow’un ana ağda aktif hale gelmesiyle birlikte bu hedefin gerçek piyasa koşullarında ne ölçüde karşılanacağı ise Solana ekosisteminin önündeki en önemli testlerden biri olacak.
