Yükselen petrol fiyatları ve uluslararası ticaretteki aksaklıklar, yakıt maliyetlerinin çok ötesine uzanan bir krize yol açıyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın gerilimi azaltma çabalarına rağmen ABD ile İran arasındaki gerginlik devam ederken, küresel petrol piyasaları tedirginliğini koruyor. İran, olası bir anlaşmayı garantilemek için taleplerini resmi olarak açıkladı ve piyasalar, bu belirsizliği fiyatlara yansıtıyor gibi görünüyor.
Yazım esnasında petrol fiyatları varil başına 92,3 dolar seviyesinde kalarak son 24 saatte yüzde 4 artış göstermiş durumda.
İran’ın talepleri
Trump, İran’la bir anlaşmaya varmaya çok yakın olduklarını iddia ediyor. İran ise barış önerisini resmen reddetti ve savaşın sona ermesi için kesin şartlar koydu.
- İran’a yönelik saldırı ve suikastların derhal durdurulması.
- Gelecekteki ABD saldırılarına karşı somut garantiler sağlanması.
- Savaş hasarları için açık bir taahhüt ve garantili ödeme.
- Hürmüz Boğazı üzerindeki İran’ın otoritesinin uluslararası alanda tanınması.
- Tüm cephelerde savaşın sona ermesi.
ABD, bu şartlar konusunda henüz bir yanıt vermedi. Bu arada, ülkenin parlamento başkanı, Pentagon’un bölgeye 2.000 hava indirme birliği gönderdiğini bildiren çok sayıda kaynağın ardından Tahran’ın ABD birliklerinin hareketini izlediği konusunda uyardı.
Petrol krizi yayılıyor
İran’daki savaş ve bunun uluslararası petrol ticareti üzerinde yarattığı zorluklar, dünya çapında ekonomileri etkiledi. Kobeissi Letter’ın haberine göre, Avustralya’da 500’den fazla benzin istasyonunda yakıt stoğu tükendi. Bunların 187’sinde dizel yakıt, 32’sinde ise her türlü yakıt stoğu tükendi.
Ancak durum bununla sınırlı değil. Hürmüz Boğazı’ndaki operasyonların aksamasından dolayı diğer pazarlar da sıkıntı çekiyor. Örneğin, gübre fiyatları giderek artıyor. Çin ve Rusya’nın önde gelen ihracatçıları da bitki besin maddesi satışlarını kısıtlıyor, bu da arzı daha da daraltıyor. Bu durum, ilkbahar ekim döneminin hemen öncesinde ortaya çıkıyor ve doğrudan gıda fiyatlarının yükselmesine ve enflasyonun tavan yapmasına yol açabilir.
Bu arada ABD, aşağıdakiler dahil çeşitli önlemler aracılığıyla yakıt fiyatlarını istikrara kavuşturmaya çalışıyor:
- 400 milyon varil petrolün koordineli bir şekilde piyasaya sürülmesi.
- Hürmüz Boğazı’ndan geçen tanker sigortalarına destek.
- Yaptırım uygulanan Rus petrol alımlarında geçici esneklik.
- E10 arzını genişletmek için engellerin kaldırılması ve daha fazlası.
Kripto piyasaları mevcut ortamda belirsizliğini koruyor. Bitcoin (BTC) fiyatı son 24 saatte yüzde 1,7’ye yakın bir düşüş yaşarken, sektörün toplam piyasa değeri 1,4 trilyon dolar olarak gerçekleşti.
