Kriptoda şiddet dünya genelinde artıyor. Wrench saldırıları açısından bakıldığında Batı Avrupa ve APAC bölgelerinde en büyük artışlar görülürken, Kuzey Amerika ise nispeten daha güvenli kalmaya devam ediyor.
Wrench saldırıları olarak da adlandırılan kripto kullanıcılarına yönelik fiziksel saldırılar zamanla daha yoğun şekilde karşımıza çıkmaya başladı. Olayların giderek daha da şiddetli hale gelmesi ise dikkat çekiyor.
Dragonfly ortağı Haseeb Qureshi, kullanıcı başına şiddet olaylarındaki son artışın 2021 seviyelerine benzer olduğunu, ancak 2019 öncesi riskin oldukça altında kaldığını tespit etti.
Kripto serveti ve şiddet
Bitcoin geliştiricisi Jameson Lopp’un uzun süredir devam eden veritabanına atıfta bulunan Qureshi, ayrıntılı bir tweet’inde, kaydedilen saldırıların sayısının zamanla artış gösterdiğini ve bu saldırıların şiddetinin de arttığını ortaya koydu. Her olayın, hafifinden ölümcülüne kadar beş şiddet seviyesine ayrıldığını ve bildirilen ortalama saldırıların yıllar içinde daha şiddetli hale geldiğini açıkladı.
Coğrafi dağılımına göre, Qureshi, Batı Avrupa ve Asya-Pasifik bölgesinin şiddetin en fazla arttığı bölgeler olduğunu, Kuzey Amerika’nın ise genel olarak en güvenli bölge olmaya devam ettiğini, ancak olayların mutlak sayısında yine de bir artış görüldüğünü söyledi.
Qureshi, kripto piyasa kapitalizasyonundan başlayarak bu artışın olası açıklamalarını da mercek altına aldı. Şiddet olaylarını toplam kripto piyasa kapitalizasyonu ile karşılaştıran basit bir regresyon analizinin R-kare değeri 0,45 olduğunu ve bu da bildirilen şiddet olaylarındaki değişkenliğin yaklaşık yüzde 45’inin sadece fiyatla açıklanabileceği anlamına geldiğini söyledi. Bu da, kripto fiyatlarının yükselmesi ile suç oranının artması arasındaki ilişkiyi destekleyen bir bulgu.
Diğer sinyallerin de test edildiğini, ancak hiçbirinin ham piyasa değeri kadar tahmin edici olmadığını ekledi. Ancak Qureshi, bunun kripto paranın kişi başına daha tehlikeli hale geldiği anlamına gelmediğini vurguladı. Alternatif bir açıklama önerdi: Fiyatlar yükseldikçe, daha fazla kişi kripto para sahibi oluyor ve bu da kullanıcı başına temel risk aynı kalsa bile toplam suç sayısının artmasına yol açabilir.
Bunu test etmek için, Coinbase’in aylık aktif kullanıcılarını aktif kripto sahiplerinin sayısı için bir gösterge olarak kullandı ve ayrıca toplam piyasa değeri ile saldırıları normalize ederek servet başına şiddet düzeyinin kabaca bir ölçüsünü elde etti. Qureshi’ye göre, kripto, kullanıcı tabanının çok daha küçük olduğu 2015 ve 2018 gibi önceki yıllarda daha tehlikeli görünüyordu.
Coinbase’in aylık aktif kullanıcı sayısının 2015’te yaklaşık 2 milyondan 2025’te yaklaşık 120 milyona çıktığını, yani 60 kat arttığını, ancak şiddetin aynı oranda artmadığını belirtti. Son zamanlarda kullanıcı başına şiddet olaylarında artış olsa da, Qureshi bunun ılımlı olduğunu ve 2021 seviyesine yaklaşık olarak paralel olduğunu söyledi. Bu rakam, 2019 öncesine göre hala önemli ölçüde düşük ve piyasa değerinin dolar başına şiddet oranı neredeyse hiç değişmedi.
Yüksek profilli kripto saldırıları
2025 yılında bir dizi ciddi saldırı rapor edildi. Ocak ayında, Ledger’ın kurucu ortağı David Balland, Fransa’daki evinden kaçırıldı ve yaklaşık 24 saat boyunca fidye için alıkonuldu. Raporlara göre Balland ve eşi yakındaki bir kasabaya götürüldü ve saldırganlar, Fransız yetkililer onları kurtarmadan önce, ortaklarını fidye ödemesi için baskı yapmak amacıyla Balland’ın parmaklarından birini kesti.
Başka bir olayda, Londra’yı ziyaret eden bir ABD vatandaşı, bir gece kulübünün önünde Uber beklerken yanlış araca binmeye ikna edildikten sonra saldırıya uğradı. Oregon, Portland’dan Jacob Irwin-Cline olarak tanımlanan kurban, daha sonra skopolamin katılmış olduğu düşünülen bir sigarayı içmesi için kandırıldı. Bilinci kapalıyken, saldırganlara farkında olmadan kripto hesaplarına erişim izni verdi ve sonunda yaklaşık 72.000 dolarlık XRP ve 50.000 dolarlık BTC kaybetti, ardından tanıdık olmayan bir bölgede terk edildi.
