2021’deki 2.584 başarısız girişimden 2025’in ilk çeyreğinde 1,8 milyon başarısızlığa ulaşan kripto token ekonomisi, adeta terk edilmiş projelerin mezarlığı haline geldi.
Kripto piyasası, sadece 2025’in ilk üç ayında 1,8 milyon tokenın ölmesiyle, kayıtlara geçen en acımasız çeyreklerden birini yaşadı.
Kripto para birimleri takip platformu CoinGecko tarafından yapılan yeni bir araştırmaya göre, bu ilk çeyrek başarısızlıkları son beş yıldaki tüm token ölümlerinin neredeyse yarısını oluşturuyor.
Tokenların hızlı yükselişi ve düşüşü
Raporda yer alan rakamlar oldukça ciddi bir tabloyu ortaya koyuyor ve 2021’den bu yana piyasaya sürülen her dört tokendan biri artık ölü kabul ediliyor. Bu token yok oluşunun temelinde, Bitcoin’in Ocak 2025’teki kısa açılış sonrası rallisinin ardından yaşanan piyasa düzeltmesi ve Pump.fun gibi token üreticilerinin kontrolsüz yükselişiyle tetiklenen bir fırtına yatıyor.
2024’ün başlarında piyasaya sürülen platform token yaratımını demokratikleştirirken, eleştirmenler sektörün bütünlüğünün zayıflamasına da katkıda bulunduğunu savunuyor. Kullanıcıların herhangi bir kodlama bilgisine ihtiyaç duymadan yalnızca birkaç dakika içinde coin çıkarmasına olanak tanıyan platform, kripto platformlarını alt üst eden ve piyasaları kısa ömürlü spekülatif varlıklarla dolduran bir meme coin akımını körükledi.
GeckoTerminal 2021’in ortalarından bu yana yaklaşık 7 milyon token listeledi, ancak rapora göre, 3,7 milyondan fazla kripto para birimine karşılık gelen yüzde 52,7’si artık işlem görmeyi durdurdu ve resmi olarak başarısız olarak kategorize edildi. Başarısızlıklardaki keskin artış 2024’te başlamış olsa da, 2025’in ilk çeyreği 31 Mart’a kadar en az 1,8 milyon tokenın karanlığa gömülmesiyle özellikle acımasız olmuştur.
Krizdeki piyasa
Tarihsel olarak, kripto projelerinin çökme oranı nispeten mütevazıydı. CoinGecko anketine göre, 2021’de listelenen 428.000’den fazla token arasından yalnızca 2.584’ü başarısız oldu.
Listelenen kripto varlıklarının sayısı 2022’de 724.706’ya yükselirken, başarısızlıklar da önemli ölçüde artarak 213.075’e ulaştı. Bu rakamlar 2023’te 835.183’ün yaratılması ve yaklaşık 245.000’inin ölmesiyle oldukça tutarlı kaldı.
Ancak 2024 yılında, piyasaya sürülen token sayısı hızla artarak Pump.fun sayesinde 3 milyon sınırını aştı. Platformdaki faaliyet miktarı o kadar yüksekti ki, bir noktada Solana’nın merkezi olmayan borsa (DEX) pazarındaki son hakimiyetinin arkasındaki ana itici güç haline geldi. Yine de, çalkalanan yüksek sayıdaki coin, aynı sayıda ölümle sonuçlandı ve o yılın sonunda 1,3 milyonun üzerine ulaştı.
2025, 2024’ün bıraktığı yerden devam etmiş gibi görünüyor. Yılın ilk üç ayında yaratılan 1,93 milyon token’dan yalnızca 117.000’den biraz fazlası hayatta kaldı, bu da yüzde 94 civarının belirsiz bir şekilde söndüğünü gösterdi.
