CFTC, kişilerin sözleri ve davranışlarına dayalı tahmin piyasalarının manipülasyona açık olabileceği uyarısında bulundu.
ABD Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu (CFTC), kişilerin ne söyleyeceği, hangi etkinliğe katılacağı veya kimlerle etkileşim kuracağı üzerine oluşturulan tahmin piyasası sözleşmeleri için yeni bir uyarı yayımladı. Kurum, bu tür sözleşmelerin mevcut düzenlemeler kapsamında manipülasyona açık kabul edilebileceğine dikkat çekti.
CFTC’nin Piyasa Gözetim Birimi tarafından 22 Eylül’de yayımlanan bildiri; belirli kelime ve ifadelerin söylenmesi, kamuya açık etkinliklere katılım, açıklamalar ve kişiler arasındaki etkileşimler üzerinden sonuçlanan sözleşmeleri kapsıyor.
Bildiri yeni bir yasa veya düzenleme getirmiyor. Ancak federal olarak düzenlenen borsaların, Emtia Borsası Yasası kapsamındaki mevcut yükümlülüklerine dikkat çekiyor. Özellikle Core Principle 3 kapsamında borsaların manipülasyona kolayca açık olmayan türev ürünleri listelemesi gerekiyor.
CFTC: Kişiye bağlı sözleşmeler daha yüksek risk taşıyor
CFTC’ye göre seçim sonuçları, ekonomik veriler veya düzenlenmiş spor müsabakaları gibi daha geniş ve bağımsız biçimde doğrulanabilen sonuçlardan farklı olarak, kişilerin sözleri ve davranışları üzerine kurulan tahmin sözleşmelerinde sonucu tek bir kişi veya küçük bir grup doğrudan etkileyebiliyor.
Örneğin bir podcast sunucusunun belirli bir kelimeyi söylemesi, bir politikacının konuşmasında belirli bir ifadeyi kullanması ya da bir kişinin etkinliğe katılıp katılmaması doğrudan sözleşmenin sonucunu belirleyebiliyor.
Bu durum, sonucu kontrol eden kişinin piyasadaki pozisyonunu bilerek etkilemesine veya bazı yatırımcıların sonuca ilişkin bilgiyi diğer piyasa katılımcılarından önce elde etmesine yol açabiliyor. Özellikle konuşma metinleri, program akışları veya davetli listelerine önceden erişim sağlayan kişiler önemli bir bilgi avantajına sahip olabiliyor.
Bu nedenle CFTC personeli, söz konusu sözleşmeleri prensip olarak “manipülasyona kolayca açık” kabul edebileceğini belirtti. Ancak bu değerlendirme, tüm bu piyasaların otomatik olarak yasaklandığı anlamına gelmiyor.
Borsalar, sözleşmenin tasarımı ve uygulanan denetim mekanizmalarının manipülasyon riskini yeterince azalttığını gösterebilirse bu varsayımı çürütmeye çalışabilecek. Bağımsız doğrulama, kamuoyu denetimi, pozisyon limitleri ve piyasa gözetimi bu değerlendirmede öne çıkan unsurlar arasında yer alıyor.
CFTC’nin uyarısında iki dikkat çekici örnek
CFTC’nin yeni değerlendirmesi, kişilerin kendi bilgi veya davranışları üzerinden işlem yaptığı iki soruşturmanın ardından geldi.
Bunlardan birinde eski Beyaz Saray teleprompter operatörü Gabriel Perez’in, Donald Trump’ın konuşmalarına önceden erişimini kullanarak başkanlık konuşmalarında belirli kelimelerin kullanılıp kullanılmayacağına ilişkin sözleşmelerde işlem yaptığı tespit edildi. CFTC, Perez’in 107 bin doların üzerinde kazanç sağladığını belirterek kendisine para cezası ve üç yıllık işlem yasağı uyguladı.
Bir diğer dosyada ise eski Kongre üyesi George Santos, 2026 Birliğin Durumu konuşmasına katılıp katılmayacağına ilişkin sözleşmelerde işlem yaptı. CFTC, Santos’un kendi katılımıyla ilgili kamuya açık açıklamalarının ardından piyasa fiyatlarında kendi lehine hareketler görüldüğünü belirtti. Santos’a para cezaları ve üç yıllık işlem yasağı uygulanırken Kalshi de daha sonra platformdaki erişimini kalıcı olarak sonlandırdı.
Kalshi tahmin piyasalarını tamamen kaldırmadı
CFTC’nin uyarısı, tahmin piyasaları sektöründe kapsamlı bir yasak anlamına gelmiyor. 23 Eylül itibarıyla Kalshi’de Donald Trump’ın Birleşmiş Milletler toplantılarındaki konuşmalarında yapay zeka, NATO veya ateşkes gibi ifadeleri kullanıp kullanmayacağına ilişkin bazı piyasalar bulunuyor.
Ancak yeni rehber, bu tür ürünleri listelemek isteyen borsaların gelecekte daha ayrıntılı manipülasyon analizleri sunmasını gerektiren bir çerçeve ortaya koyuyor. Platformlardan, sonucu etkileyebilecek kişileri ve içeriden bilgiye erişebilecek grupları belirlemeleri ve buna uygun denetim mekanizmaları oluşturmaları bekleniyor.
CFTC aynı zamanda tahmin piyasalarına ilişkin daha geniş kapsamlı düzenleme çalışmalarını da sürdürüyor. Komisyon, Haziran ayında belirli etkinlik sözleşmelerinin değerlendirilmesine yönelik Regulation 40.11 değişiklikleri önermişti. Söz konusu süreç henüz nihai bir düzenlemeye dönüşmüş değil.
Böylece CFTC’nin 22 Eylül tarihli bildirisi, yeni bir yasaktan ziyade mevcut piyasa bütünlüğü kurallarının kişilerin söz ve davranışlarına dayalı tahmin sözleşmelerine nasıl uygulanabileceğine ilişkin önemli bir rehber niteliği taşıyor. Bundan sonraki süreçte özellikle kişilerin kendi davranışlarıyla sonucu doğrudan etkileyebildiği tahmin piyasası ürünlerinin daha sıkı incelemeye tabi tutulması bekleniyor.
